Ικόνιο, η πρωτεύουσα της Λυκαονίας

Κατηγορία: Αναρτήσεις > Καππαδοκία, Καραμανλήδεια γραφή
Ετικέτες:

Facebooktwittergoogle_pluspinterestmail

Με την ευκαιρία της εορτής του πολιούχου του Ικονίου και σε ανάμνηση των εξ Ικονίου προερχομένων προσφύγων (Κονιαλήδων), μια ματιά στη ιστορία της πόλης με τμήματα από την ανάρτηση του ιστολογίου της Ένωσης Μικρασιατών Φοιτητών με τίτλο «Ικόνιο, η αγιοτόκος πρωτεύουσα της Λυκαονίας».


23 Νοεμβρίου εορτή Άγιου Αμφιλοχίου επισκόπου και πολιούχου Ικονίου

Το Ικόνιο της Μικράς Ασίας υπήρξε σημαντικό κέντρο του μικρασιατικού ελληνισμού και αποτελούσε πόλη με ιδιαίτερο χαρακτήρα.

Από το μεσαίωνα ακόμη ήταν έδρα Μητρόπολης με συνολικό χριστιανικό πληθυσμό να ανέρχεται σε 53.225 πιστούς και την πόλη του Ικονίου να αριθμεί τους 3.000 ελληνορθόδοξους. Οι Άραβες το ονόμαζαν «Ρουμ», δηλαδή χώρα των Ρωμιών, χαρακτηρισμός που αποδιδόταν και σε ολόκληρη τη Μικρά Ασία. Η ελληνική παιδεία ήταν ανεπτυγμένη σε όλες τις βαθμίδες: από νηπιαγωγεία μέχρι αστικές σχολές αρρένων και θηλέων. Στο Ικόνιο υπήρχαν επίσης δύο δυτικές σχολές.

Η ελληνική δραστηριότητα βέβαια κυριαρχούσε και στην οικονομία του Ικονίου και της ευρύτερης περιοχής (επαρχία Λυκαονίας) με κυριότερες επαγγελματικές ασχολίες αυτές της ταπητουργίας, της επεξεργασίας δερμάτων, την παραγωγή πυρίτιδας και την κτηνοτροφία. Κατασκευάζονταν επίσης τα διαδεδομένα στην Ανατολή πιλήματα (κετσέδες). Μετά την καταστροφή είναι οι εξ Ικονίου πρόσφυγες που θα φέρουν την τέχνη της ταπητουργίας στην Ελλάδα καθώς αυτή ήταν σχεδόν άγνωστη πριν την έλευση των προσφύγων.

Taphtas-Ikoniou-3
Τάπητας Ικονίου

Taphtas-Ikoniou
Περίτεχνο μοτίβο από ύφασμα του Ικονίου

Taphtas-Ikoniou-2
Τάπητας Ικονίου


Κόνιαλι – Παραδοσιακό Καππαδοκίας (Νέα Καρβάλη Καβάλας)


Παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Οικία του Ικονίου.

Αγιολογικά, η περιοχή του Ικονίου έχει σημαντική θέση καθώς αποτελεί την πατρίδα πλήθους μαρτύρων όπως η αγία Θέκλα , που πίστεψε στο Χριστό μετά το κήρυγμα του αποστόλου Παύλου στο Ικόνιο και υπήρξε γυναίκα πρωτομάρτυρας και ισαπόστολος. Επίσης στην περιοχή βρισκόταν το φημισμένο μοναστηριακό συγκρότημα του τοπικού αγίου Χαρίτωνος. Οι μουσουλμάνοι θεωρούσαν και αυτοί τον τόπο ιερό και ήταν σύνηθες το φαινόμενο να προσέρχονται εκεί για να προσευχηθούν και να συζητήσουν με τους Έλληνες μοναχούς.

Ακόμα και το τάγμα των δερβίσηδων που έχει έδρα το Ικόνιο, με την ευλάβεια και τις αξίες που το διακατέχει, δεν αφήνει αμφιβολία πως επηρεάστηκε από τον έντονο χριστιανικό χαρακτήρα της περιοχής. Υποστηρίζεται μάλιστα ότι οι δερβίσηδες ήταν απόγονοι εξισλαμισμένων χριστιανών ή βυζαντινών μοναχών, καθώς εύγλωττα το αναφέρει επιγραφή σε ένα ιερό τους: «Ειμί πατρός λευκοίο μέλαν τέκος, άπτερος όρνις, άχρι και ουρανίων ιπτάμενος νεφέων. Κούραις δ’ αντομένησιν απένθεα δάκρυα τίκτω».

Δίγλωσσο Ευχολόγιο σε Ελληνικά και Καραμανλίδικα, 1782
Δίγλωσσο ευχολόγιο σε Ελληνικά και Καραμανλίδικα, 1782

Στους Έλληνες της περιοχής είχε απαγορευτεί η χρήση της ελληνικής γλώσσας καθώς στο δίλημμα που τους ετέθη από τους οθωμανούς διοικητές, διατήρηση της γλώσσας τους ή της πίστης τους, αυτοί επέλεξαν το δεύτερο. Έτσι με τον καιρό έφτασαν να ομιλούν μια διάλεκτο – μίξη τουρκικής και ελληνικής γλώσσας, τα καραμανλίδικα. Η καραμανλίδικη διάλεκτος είχε και γραπτή μορφή η οποία αποδιδόταν από τους κατοίκους με ελληνικά γράμματα ώστε να μην ξεχαστεί ολοκληρωτικά η ελληνική γλώσσα. Μεγάλα τυπογραφεία της εποχής εκτύπωναν πολλά βιβλία στα καραμανλίδικα όπως το ιερό Ευαγγέλιο, ο ακάθιστος ύμνος, προσευχητάρια κ.ά.
Episkopos-Ikoniou-Agios-Amfiloxios
Ο επίσκοπος Προκόπιος Λαζαρίδης (πολιούχος Ικονίου άγιος Αμφιλόχιος), μαρτυρήσας το 1923.

Εν μέσω της καταδυνάστευσης του ορθόδοξου ποιμνίου, ο τότε μητροπολίτης Ικονίου Προκόπιος Λαζαρίδης (διακόνησε ως επίσκοπος στο Ικόνιο από το 1911) παρέδωσε το πνεύμα του εν έτει 1923, προμαχώντας και συμπάσχοντας με τους στενάζοντες Έλληνες χριστιανούς της Ανατολίας. Η αγιότητα του μητροπολίτη Προκοπίου και των συν αυτώ ορθόδοξων μικρασιατών μαρτύρων αναγνωρίστηκε το 1993 από την Εκκλησία της Ελλάδος μαζί με του αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και των άλλων νεομαρτύρων της μικρασιατικής καταστροφής.

Ικόνιο

Πρόσφυγες από το Ικόνιο διασκορπίστηκαν σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Μάλιστα στο Πέραμα Αττικής και την Καρδίτσα έχουμε περιοχές αμιγώς προσφυγικές με το όνομα Νέο Ικόνιο. Στις περισσότερες πόλεις της Ελλάδος υπάρχει οδός Ικονίου, προς τιμήν του ιστορικού αυτού κέντρου του Ελληνισμού.

Στη Δράμα εγκαταστάθηκαν μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών Κονιαλήδες οι οποίοι δεν έφεραν τίποτα άλλο μαζί τους παρά μόνο το λείψανο της αγίας της πόλης τους, της αγίας Θέκλας, και το τοποθέτησαν με ευλάβεια στο ναό των αγίων Αναργύρων Δράμας.

Konialidikh-yfantourgia
Ικόνιο: Σπάραγμα κονιαλίδικης υφαντουργίας

Dhmos-Ikoniou
Ικόνιο: Ακόμα και σήμερα το σήμα του δήμου Ικονίου είναι ο δικέφαλος αετός…

ceb1cebdcf84ceafceb3cf81ceb1cf86cebf-ceb1cf80cf8c-konya-1


Η Λυδία Κονιόρδου ερμηνεύει ένα νανούρισμα από την Καππαδοκία στην καραμανλίδικη διάλεκτο:

Του Χαγιαδιού μου τ’ άσλαμα
Τ’ Αχτσερενιού μ’ το φτέδι
Νενίμ νενίμ ουγιούρμουλα (άραγε κοιμάται το μωρό μου;)
Γιαβρίμ, κουτσούκ πεγιούρμουλα (άραγε μεγαλώνει το μικρό μου;)
Νανί, νανί, μικρό μ’ νανί
νανί το χαϊδεμένο
Νενί ντεϊπ ουγιούτ τουγούμ (που το κοίμιζα με νανούρισμα)
Ελμά βερίπ αβρούτ τουγούμ (που το παρηγορούσα μ’ ένα μήλο)
Κοιμάται οπού να το χαρώ
Και να το διω μεγάλο
Και να το διω της παντρειάς
Και ακόμα πιο μεγάλο.


«Ράμπι – ράμπι»: ένα αγαπημένο τραγούδι των Κονιαλήδων. Ως καρσιλαμάς χορευόταν και συνόδευε κάθε χαρά και γλέντι τους. Ηχογραφήθηκε μετά την καταστροφή, με πιο γνωστή την ηχογράφηση με ερμηνεύτρια τη Ρόζα Εσκενάζυ.


Ικόνιο : Η ξύλινη πόρτα ενός παλιού σπιτιού στο Ικόνιο. Άλλοι κάτοικοι εκεί σήμερα…

– «Και πώς σωθήκατε τελικά, γιαγιά, πως τα καταφέρατε;».

Η πατρική απώλεια, ο βίαιος ξεριζωμός με την αναγκαστική εγκατάλειψη των εστιών, οι μαρτυρικές πορείες, το ατελείωτο ταξίδι δια του Αιγαίου προς τη μητροπολιτική Ελλάδα. Και έπειτα ο αγώνας για το στήσιμο μιας νέας ζωής από το μηδέν: με το ανταλλάξιμο χέρσο χωράφι, τα ξεσπάσματα κατά των «τουρκόσπορων» και την ελονοσία…

– «Πώς;»

Και εκείνη με αφοπλιστική βεβαιότητα αποτυπωμένη στο γερασμένο βλέμμα, πάντα ταπεινά και ομολογητικά, διακήρυσσε μονολεκτικά δείχνοντας δειλά προς τα πάνω:

-‘’Παναΐα!’’

Πηγή: Ικόνιο, η αγιοτόκος πρωτεύουσα της Λυκαονίας | Ένωση Μικρασιατών Φοιτητών

Μόνιμος Σύνδεσμος: http://karamanlidika.gr/ikonio-h-proteuousa-ths-lycaonias/